فاطمه(عليها السلام) تنها بانويى است كه دو نهاد نبوّت و امامت را به يكديگر پيوند مى دهد. او همسر نخستين امام و مادر ديگر امامان مقدس است كه همگى از نسل او و همسرش على(عليه السلام) پديد آمدند. خداوند اين فضيلت و افتخار را تنها نصيب او كرده بود; زيرا او كامل ترين بانو و بزرگترين نمونه پاكى و قداست و زيباترين نماد پرستش گرى و اخلاق و وارستگى است. از اين روى در اين بخش با تمركز بر زندگى زناشويى فاطمه(عليها السلام) و على(عليه السلام) به بررسى نقش ويژه او در خانواده مى پردازيم تا از دفاع او از حق آن امام و از شيوه تربيتى او در پرورش حسن و حسين(عليهما السلام) و زينب(عليها السلام) براى زندگى امروز خويش، الهام و الگو گيريم و بدين سان فاطمه(عليها السلام) را در كردار پيش و بيش از گفتار پيروى نماييم و مهر او را در واقعيت زندگى پيش از شعارهاى زبانى تجلى بخشيم.

ماه مبارک رمضان، ماه میهمانی خدا را بر همه مسلمانان جهان،
بویژه ایرانیان و بخصوص خانواده گرانقدر شما دوست عزیز تبریک عرض می نماییم.
امیدوارم در این ماه توفیق عبادت و خودسازی را از دست ندهیم
و این شایستگی را داشته باشیم تا خداوند از خطاهایمان درگذرد . انشاالله !

كودك از زماني كه پا به عرصه وجود مي گذارد، روح او چون لوحي سفيد آمادگي پذيرش هر نقشي را دارد و اولين نقاشي كه شخصيت او را جزء به جزء ترسيم مي كند، مادر است. آنچه از كودكي بر ضمير شخص نقش مي بندد، در مراحل بعدي زندگي او آثار مهمي از خود برجاي مي گذارد.
در روايتي آمده است؛ مادري نزد دانشمندي رفت و گفت: فرزندم چهار ساله است، از چه زماني بايد تربيت او را شروع كنم؟ مرد دانشمند جواب داد: اگر تاكنون تربيت او را آغاز نكرده اي، عمر او را بيهوده تلف ساخته اي؛ زيرا از موقعي كه اولين تبسم بر لبهاي طفل ظاهر مي گردد، زمان تربيت او آغاز مي شود. (1)        
اولين مكان مقدسي كه انسان در بدو تولد در آن پرورش روحي و جسمي مي يابد، محيط خانه و خانواده است و بي گمان سرنوشت هر انساني ريشه در روحيات و خصلتهاي كساني دارد كه در دوران طفوليت و خردسالي، نزديكترين انسانها به او بوده اند. رفتار پدر و مادر هر گونه كه باشد، براي كودكان كه از هر نوع رشد عقلي بي بهره اند، الگويي مؤثر خواهد بود تا بتوانند نيكيها و پليديها را بشناسند. از اين رو، نقش سازنده پدر و مادر و بويژه مادر، در تعيين سرنوشت فرزندان، بسيار در خور توجه است، دامن پدر و مادر محيط مناسبي جهت پرورش بذر سعادت و يا شقاوت در دل فرزندان است، زيرا كودكان با علاقه و پيوندي كه با اولياي خود دارند، آنها را نمونه و سرمشق خود قرار مي دهند و مي كوشند رفتارشان را با افعال آنها انطباق دهند. (2)        
اسلام، شخصيت آينده كودك را مرهون تربيت و پرورش و مراقبت پدر و مادر مي داند. پيامبر اعظم(ص) مي فرمايند: فرزندان خود را تربيت كنيد، چه در برابر آنان مسؤوليت بزرگي داريد.(3)
ائمه(ع) با ظرافت، حساسيت و دقت نظر، مسايل تربيتي فرزندان به ويژه پرورش روح و شخصيت آنها را پي مي گرفتند بي شك توفيق بي مانندي كه اين بزرگواران و به ويژه حضرت زهرا(س) به عنوان الگوي مادر مسلمان، در تربيت كودكان داشتند، ناشي از معرفت عميق و صحيح ايشان از دستوراتي بود كه اسلام درباره انسان ارايه كرده و روش تربيتي و اخلاقي حضرت فاطمه(س) بهترين شيوه و تجربه براي ساختن نسلي پاك و سعادتمند است.   
حضرت زهرا(س)كه خود، تربيت يافته دامان وحي بود، به خوبي مي دانست كه در تربيت اسلامي از چگونگي شيردادن به كودك و نگاه هاي محبت آميز مادر گرفته تا تمام حركات و اعمال و گفتارش، بر روحيه حساس آنها تأثير مي گذارد. (4)           
او مي دانست كه بايد اماماني چون حسن و حسين(ع) و شيرزناني چون زينب و ام كلثوم را تربيت كند و نمونه هايي را به جامعه تحويل دهد كه آيينه و معرفت حقيقت روح اسلام باشند و حقايق و معارف قرآن در وجودشان جلوه گر باشد و انسانهاي كمال يافته اي كه از اين مكتب اعجازآميز بيرون مي آيند، به خوبي مي توانند روح پرعظمت و نيروي وصف ناپذير وجودي حضرت زهرا(س) را نشان دهند؛ وجود مطهر و روح بي آلايشي كه نسلي پاك را به تاريخ هديه كرد و در حقيقت، مادر روزگار همچو آن را به خود نديده و نخواهد ديد و برماست كه با به كار بستن شيوه هاي تربيتي آن حضرت، در تربيت و پرورش نسلي پاك همت گماريم تا از اين رهگذر، سعادت جاودان خود و فرزندانمان را تأمين كنيم.

مسلماً سرنوشت هر انساني ريشه در نوع تربيتي دارد  که وي در دوران طفوليت تحت تأثير روحيات و خصلتهاي کساني که ،نزديکترين انسانها به او بوده اند،يافته است .از نزديکترين اين افراد ،مي توان به مادر اشاره نمود که نقش سازنده ي  اودر تعيين مسير زندگي فرزند بي نهايت در خور توجه و إمعان نظر مي باشد.

 با کمي دقت در برخورد عاطفي و منطقي حضرت زهرا(س) با فرزندانشان در مي يابيم که آن بانوي گرامي،در ساختن روح و شخصيت فرزندان عزيزشان از روش تربيتي و اخلاقي ويژه اي استفاده مي نمودند و آن بهترين شيوه و تجربه براي ساختن نسلي پاک و سعادتمند بود. فاطمه سلام الله عليها در خانه كوچك خويش يك دانشگاه براي تربيت كودكانش تأسيس نمود.در اين دانشگاه كه به امر حق و نظارت پيامبر اكرم تأسيس شده بود از مديريت علي(ع) نيز بهره وافي و كافي مي‌برد. اصول تربيتي و برنامه اين كلاس مستقيماً از طرف خداوند تبارك و تعالي داده مي‌شد. لذا بهترين برنامه تربيتي در آن اجرا شد و برجسته‌ترين افراد را تربيت نمودند. شاگردان اين مدرسه آنچه مي‌آموختند در عمل پياده مي‌كردند .اين يعني فهم كاربردي.

حمايت از همسر

يكي از مهم‌ترين شاخصه‌هايي كه در ژرفابخشي محبت و در پي آن، استحكام خانواده مؤثر است، حمايت از همسر است. زن و شوهر در زندگي، غير از نقش همسري در ديگر روابط اجتماعي و سياسي نيز نقش‌هايي بر عهده دارند. يكي از نمونه‌هاي تأثر برانگيز، دفاع حضرت فاطمه زهرا(س) از همسر بزرگوارش در جرياني است كه علي(ع) را با اكراه و اجبار براي گرفتن بيعت به مسجدالنبي مي‌بردند. فاطمه(س)، بانوي دو عالم، براي دفاع از علي(ع) تا درب مسجد آمد و در تأكيد بر ياري همسرش چنين فرمود: «به خدا سوگند، اي سلمان! از درب مسجد مدينه پا بيرون نمي‌گذارم، تا آنكه پسر عموي خود را با چشمان خودم سالم ببينم».[1]

ابراز محبت به همسر

نشان دادن محبت قلبي به همسر، امري تأكيد شده در روابط ميان زن و شوهر است. بنيان خانواده‌هاي به دور از محبت‌ورزي، بسيار سست و شكننده است. گفتن و شنيدن كلمات محبت‌آميز، لازمه موفقيت در زندگي زناشويي است كه البته به اين نياز متقابل، بايد با رعايت برخياصول، به بهترين شكل پاسخ گفت.

زندگي حضرت زهرا(س)، سرشار از گفتار آميخته به احترام و عطوفت به حضرت علي(ع) بود. اين بانوي بزرگوار در خطابي محبت‌آميز به همسرش مي‌فرمود: «روح من فداي روح تو بُوَد و جان من سپر بلاي جان تو باشد.»[2] از علي(ع) نقل مي‌كنند: «هرگاه به فاطمه مي‌نگريستم، همه ناراحتي‌ها و غم‌هايم برطرف مي‌شد».[3]

اشاره: روابط خانوادگي حضرت فاطمه (س) براي همه كساني كه خواهان يك زندگي متعالي هستند ، درس هاي ارزشمندي را ارايه مي‏ دهد. هر چند تاريخ نتوانسته است و يا نخواسته است به خوبي اين روابط را ترسيم كند ، اما آنچه بر جاي مانده است نيز قابل توجه است.
نگاه روح ‏بخش :           
وجود زن ، در خانه مي‏تواند محيط را به دريايي از مهر و عطوفت تبديل كند به گونه‏ اي كه مرد با حضور در اين فضا ، آرامش پيدا كرده و مرهمي بر زخم هاي دل او باشد. در غير اين صورت زندگي براي او فرسايش روح و مرگ تدريجي خواهد بود. 
مرد، همسر خود را مايه آرامش و تسلي خاطر مي‏ داند و به تعبير ديگر ، نگاه مرد به خانه و زندگي ‏اش نگاه كسي است كه از ميان موج هاي سهمگين دريا به ساحل نجات مي‏ نگرد.

پرسش:1_ آیا صیغه ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س) توسط پیامبر اکرم (ص) جاری شده است؟2- در چه تاریخی آنها با هم ازدواج کردند؟.
پاسخ:  
خطبه و صیغه عقد ازدواج حضرت فاطمه را پیامبر خواندند(1) و این ازدواج در سال دوم هجری رخ داد. برخی در ماه رمضان و برخی در ذی الحجه و برخی در رجب گفته اند. (2) مسعودى در مروج الذهب تاریخ ازدواج على با فاطمه (س)را سال دوم هجرت دانسته (3) ومشهورترین قول در این باره اوّل ذى الحجة سال دوم هجرت است .(4)   
فاطمه (س)در سال پنجم بعثت به دنیا آمد و شش ساله بود كه مادرش (خدیجه ) از دنیا رفت و در سال دوم هجرت با على (ع)ازدواج كرد. بنابراین سن حضرت زهرا هنگام ازدواج با على (ع)حدود ده سال بوده است .على (ع)در سیزده رجب سال 30عام الفیل متولد شد. ده ساله بود كه پیامبر در چهل سالگى به پیامبرى مبعوث شد وسیزده سال همراه پیامبر در مكه و شعب ابى طالب به سر برد و دو سال بعد از هجرت با فاطمه (س)ازدواج كرد.بنابراین 25ساله بود.(5)        
پی نوشت :     
1. سید محسن امین ، اعیان الشیعه،ج1،ص454،فاطمه زهرا شادمانی دل پیامبر ،رحمانی همدانی ،ص664.     
2. فاطمه زهرا شادمانی دل پیامبر،رحمانی همدانی ،ص687.   
3 .مسعودى , مروج الذهب , ج 2 ص 295.    
4.حسین عمادزاده , چهارده معصوم :, ج 1 ص 256.   
5.همان , ص .373.

1ـ نـرمخـویـى در مقـابل دیگـران و احتـرام به زنـان

پیامبـراكـرم (ص) فـرمـوده است: بهترین شما نرمخـوترین شما به اطرافیان و بزرگوارترین شما به زنان است. (مسند فاطمه الزهراء (س) ، ص 221)

2ـ على (ع) رهبر و پیشوا

پیامبر اكرم (ص) فرمود:

هر كه من سرپرست اویم، پس على سرپرست اوست و هر كه را من رهبر اویم ، پس على رهبر اوست. ( بهجه ، ج 1، ص 285. )

3ـ على (ع) بهترین داور

گروهى از فرشتگان درباره ی چیزى با یكدیگر مشاجره نمودند، حاكم و داورى را از بنى آدم تقاضا كردند، خداوند متعال به آنها وحى فرمود كه خـودتان انتخاب كنید و آنان على ابن ابیطالب را برگزیدند. ( بهجه ، ج 1، ص 306 )

4ـ داناترین و نخستین مسلمان

رسول خدا (ص) به مـن فرمودند: شوهر تو در دانش داناترین مردم و نخستین مرد مسلمان و در بردبارى برترین مردم است. ( بهجه، ج 1، ص 302)

5ـ كمك به ذرارى ( فرزندان ) پیامبر

پیامبر اكرم (ص) فرمود:هركسى براى فردى از فرزندان من كارى انجام دهد و بر آن كار پاداشى نگیرد. مـن پاداش دهنـده او خـواهـم بـود. ( بحـارالانوار، ج 96، ص 225)

مکه نمی دانست که امشب میهمان اولین میهمان بهشت است. ای کاش رقص فرشتگان در گستره آسمان را می دیدند تا هیچگاه مسمار بر پهلوی بهشت نمی کوبیدند و زن، آن موجود بی شبیه هستی که از عصاره وجودش مرد را به معراج می برد.و زهرا (س) زیباترین و گران بهاترین ارمغان هستی در حیاط خانه کوچکش گندم آسیاب می کند. ...

خوشا به حالمان که نبودیم تا به چشم، لحظات سنگین جهل و کفر را مشاهده کنیم. لحظاتی که انگشتان دخترک آرام آرام از دستان پدر جدا می شد و در دل خاک بی جرم و گناه جای می گرفت. گورستان دختران نوزاد محلی بود برای خالی شدن تمام دردها و رنج های مادران داغدار. مادرانی که پس از 9 ماه بارداری و تلقین عشق به وجود مبارک انسان شاهد زنده به گور شدن دختران خود بودند. و چه زیبا بود مکه آن شبی که صدای کوثر از ژرفای حرا به گوش فلک رسید که ای پیامبر ما به تو کوثر عطا کردیم و نسل دشمنانت را ابتر خواهیم کرد.

مکه نمی دانست که امشب میهمان اولین میهمان بهشت است. ای کاش رقص فرشتگان در گستره آسمان را می دیدند تا هیچگاه مسمار بر پهلوی بهشت نمی کوبیدند و زن، آن موجود بی شبیه هستی که از عصاره وجودش مرد را به معراج می برد.و زهرا (س) زیباترین و گران بهاترین ارمغان هستی در حیاط خانه کوچکش گندم آسیاب می کند.

به راستی دختر نبوت و همسر ولایت دنیا را چگونه می بیند؟ 3 روز روزه بدون افطار برای کمک به یک فقیر، دادن تنها یادگار مادر به یک مسکین و تا صبح نماز شب خواندن برای تقصیر... به راستی زهرا (س) کیست؟

 دکتر علی شریعتی گفت: فاطمه، فاطمه است. و من می گویم فاطمه زندگی است. ولی آیا به راستی به حقیقت زندگی پی برده ایم. زنان ایرانی تا چه حد توانسته اند از فاطمه الگو بگیرند. الگوی مادری، همسری، ولایت پذیری، ایمان، عشق و احسان.

 آیا تجمل گرایی شیوه فاطمه بود؟ آیا مهریه بالا خواسته فاطمه بود؟ آیا طلاق نتیجه زندگی فاطمه بود؟ تربیت فرزند، همسرداری و اطاعت از ولایت از بارزترین مشخصه های بانوی دوعالم است که باید زنان مسلمان و ایرانی از آن تاسی بگیرند. ولی افسوس که راه را گم کرده ایم. آمار طلاق، کودک آزاری، اعتیاد، فحشا، بزه کاری و فرار زنان را نمی توان نادیده گرفت. آنها راه را گم کرده اند و مسئولین هم در این راه مقصرند. میلاد فاطمه تنها برای جشن نیست بلکه برای یافتن مفهوم واقعی زندگی است. زندگی به دور از بی عدالتی و تغیان احساسات انسانی. چه بسیار مردمانی که چراغ هدایت را گم کردند و به ضلالت کشیده شدند.

زهرا، کوثر، مرضیه، مبارکه، انسیه، منصوره هر کدام کتابی است برای هدایت آدمی نه از آن کتابهایی که به رنگها و طرح های زیبا نوشته شود و زیبایی ظاهری کتابخانه ها را تکمیل نماید. فاطمه تنها در مسمار درب خلاصه نمی شود، فاطمه تنها به بقیع ختم نمی شود، فاطمه را قاب نکنید و در گوشه خانه تنها نامش را پرستش کنید بلکه باید راهش، کلامش و نگاهش را به زندگی مطالعه کرد تا خدایی ناکرده به گlراهی و ظلالت دچار نشویم.

 به راستی چهره شهر فاطمی است؟ به راستی چهره دختران ایرانی نشان از عطر بوی زهرا(س) دارد؟ آیا کسی نیست که پاسخ دهد که چه بر سر زنان و دختران ما آمده است؟ اینهمه تبلیغات در رسانه ها و نشریات ایران اسلامی برای ترویج فرهنگ غرب در مد، ارایش، تجملات، مهریه، طلاق، جنایت و خشونت از چیست؟ ایا وقت ان نشده است که فاطمه را به زنان و دخترانمان معرفی کنیم!

یکی از القاب مبارک و مشهور حضرت فاطمه (س) زهرا، به معنای نور و درخشندگی است. از امام صادق (ع) پرسیدند که چرا فاطمه را زهرا نامیده اند؟ آن حضرت فرمود: زیرا هر گاه فاطمه در محراب عبادت می ایستاد و به عبات مشغول می شد، نور او بر اهل آسمان می درخشید، همان طور که ستارگان بر اهل زمین درخشیدند.

ای سمبل ایثار و فداکاری، آن گاه که به محراب می ایستی و با معشوق خود خلوت کرده و راز و نیاز می نمایی و اشک سجاده ات را در بر می گیرد و زانوانت از کثرت عبادت ورم کرده و قادر به ایستادن نیست، در پیشگاه یگانه ات دست بر دعا می گشایی و دیگران را دعا می کنی و حوایج آنان را از خداوند می طلبی و در جواب فرزند ارجمندت امام حسن مجتبی (ع) که می پرسد: مادر چرا ابتدا همسایگان را دعا می کنی؟ می فرمایی:«یا بنی الجار ثم الدار» پسرم! اول همسایگان و سپس خودمان».

هرگز از علی(ع) تقاضا و درخواستی نمی کرد و آن گاه که شویش به او می فرمود: فاطمه جان! چرا از من چیزی نمی خواهی تا برایت مهیا سازم، در جوابش می فرمود: «علی جان! من از پروردگار خود حیا می کنم که چیزی را که تو بر فراهم آوردن آن توان نداری، از تو در خواست کنم.»

در آن هنگام که داشتن دختر مایه ننگ و خفت و خواری بود، پدر بر دستان او بوسه می زد و از داشتن چنین دختری، بر خود می بالید .

فاطمه، میوه دل و روح و روان مصطفی بود و بارها نبی اسلام فرمود: «هر که فاطمه را دوست بدارد، مرا دوست داشته است. محبت به او، محبت به من و خشم او، خشم من است. هر کس او را بیازارد، مرا آزرده است.» آخرین کسی که پدر با او خداحافظی می کرد و اولین کسی که در هنگام بازگشت از سفر به سراغ او می رفت. فاطمه بود. پدر به او افتخار و مباهات می کرد و بارها بر دستان او بوسه می زد و در حق او می فرمود: «سراسر وجود فاطمه، ایمان و قلب او، سرشار از یقین است» و عایشه، یکی از همسران رسول گرامی(ص) می گوید: «هیچ کس را ندیدم که در کلام و راه و روش، شبیه تر از فاطمه به رسول خدا باشد.» عشق و علاقه رسول خدا(ص) به فرزند خود به حدی بود که هرگاه او را می دید، می فرمود: « من بوی بهشت را از وجود فاطمه استشمام می کنم». و خطبه فدک که فرمود: خدای تعالی، ایمان را وسیله تطهیر شما از شرک، نماز را برای جلوگیری از تکبر، روزه را برای به ثبوت رساندن مراتب اخلاص و حج را وسیله ای برای استوار ساختن بنیان دین، عدالت را سببی برای نزدیکی دل ها، جهاد را برای عزت و سر بلندی اسلام، صبر و بردباری را مایه استحقاق پاداش، امر به معروف را برای مصلحت حال عموم، نیکی به پدر و مادر را مسیری برای جلوگیری از خشم الهی و صله رحم را وسیله تأخیر افتادن مرگ و طول عمر قرار داد.

امام مهدی (عج) در نامه ای به یکی از یارانشان نوشته اند: «دختر پیامبر خدا، فاطمه زهرا (س) برای من سرمشق و الگوی نیکویی است.» او که خود از خاندان وحی و یادگار آخرین پیامبر است، مادرش زهرا (س) را الگوی خویش قرار می دهد. دیگر چه پاسخی می توان داشت در حالی که امام زمانمان نیز زهرا (س) را الگوی خود قرار داده است.

چند حدیث گهر بار از حضرت فاطمه(س):

«من دنیای دنیا پرستان را دوست ندارم.»

«از دنیای شما سه چیز محبوب من است: تلاوت قرآن، نگاه به چهره رسول خدا و انفاق در راه خدا.»

«بهترین شما کسی است که در برخورد با مردم نرم خو و مهربان تر باشد و ارزشمندترین مردم کسانی هستند که با همسرانشان مهربان و بخشنده اند.»

«لذتی که از خدمت حضرت حق می برم، مرا از هر درخواستی باز داشته است. حاجتی جز این ندارم که پیوسته ناظر جمال زیبا و والای خداوند باشم.»

«جهاد در راه خدا، مایه عزت و جاودانگی اسلام است.»

«در خدمت مادر باش، زیرا بهشت زیر پای مادراناست»

منبع:http://hajj.ir

   بـيـستم جمادي الثاني، مـيلاد با سعـادت دخت نبـوت، ام امامت، قطـب دايـره وجود، حبـيبه ذات ربّ العـالمين، پاره تن رسول خدا(صلي الله عليه وآله وسلم)، زوجه  اميـرالمؤمنيـن عليّ مرتضي(عليه السلام) وامّ الائمة النقباء والنّجباء حضرت فاطـمة الزهـراء (عليها السلام) بر فرزند برحقش، يگانه منجي عالم بشريت حضرت صاحب‌العصروالزّمان(عجل الله تعالي فرجه الشريف)و نيز بر شيـعيان و محبين آن حضرت مباركباد. همچنين روز مادر و سالروز ولادت حضرت امام خميني(ره) بنيانگذار جمهوري اسلامي ايران را گرامي مي‌داريم.

علت بروز اختلاف در روز شهادت:

در مورد تعداد روزهایی كه حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها پس از رحلت پدر بزرگوارشان در قید حیات بوده اند در میان كتابهای تاریخی اختلاف وجود دارد. بعضی از مورخین مثل یعقوبی این زمان را چهل روز و كسانی مثل عایشه، دختر ابی بكر، این مدت را شش ماه و گروهی دیگر هشت ماه ذكر كرده اند.

اما در میان این اقوال، آن قولی كه برای ما قابل اعتنا است روایات رسیده از ناحیه ائمه هدی علیهم- السلام می باشد، به نقل مرحوم علامه مجلسى، مرحوم ابوالفرج اصفهانی در كتاب مقاتل الطالبین اینگونه اظهار نظر كرده: مدت زمان حیات فاطمه زهرا سلام الله علیها بعد از وفات پیامبر صلی الله علیه وآله مورد اختلاف قرار گرفته است، به طوري كه كمترين زمان ذكر شده در اين رابطه 40 روز و بيشترين زمان هشت ماه مى- باشد، اما آنچه نزد ما مسلم و مورد قبول است روايات رسيده از امام باقر عليه السلام است كه حضرت مى- فرماید: بدرستی كه زمان رحلت صدیقه كبری سلام الله علیها سه ماه بعد از رحلت پیامبر مكرم اسلام صلی الله علیه و آله بود.

همچنين مرحوم طبري شيعي در كتاب دلايل الامامه به سلسله اسناد خود رواياتي از حضرت امام صادق عليه السلام نقل مي كند كه حضرت مي فرماید: حضرت صدیقه طاهره علیها السلام در ماه جمادی الاخر روز سه شنبه، سه روز از ماه گذشته در سال یازده هجری از دنیا رفتند.

اين دو روايت مبناي مورد اتخاذ غالب علماي شيعه من جمله سيد طاووس (ره) در كتاب شريف اقبال مى- باشد.

اما دسته دوم دیگری از روایات صحیحه هم این مدت را 75 روز ذكر كرده اند از جمله این روایات، روايت مرحوم كليني از امام صادق عليه السلام است كه حضرت مي فرماید: «بدرستی كه توقف فاطمه علیه السلام در این دنیا پس از پدر گرامیش 75 روز بود.»

این دسته از روایات هم مبنای نظر برخی از علمای شیعه از جمله مرحوم كلینی گردیده. البته ممكن است دلیل اختلاف در این دو دسته از روایات صحیحه رایج نبودن نقطه گذاری بر كلمات در زمان صدور روایات باشد. توجه به شباهت «خمسه و سبعون» با «خمسه تسعون» موید این معنا است.

حساسیت ها:

به تازگی از سوی عده ای پرسش های نزدیك به این مضمون مطرح می شود كه: بالاخره ايام فاطمیه چند روز است؟ مگر حضرت صدیقه سلام الله علیها یك روز شهادت بیشتر دارند. اين فاطمیه اول و دوم چيست؟

گاهی اوقات اگر به احتمالات و پاسخ هایی كه ممكن است پرسش های ما داشته باشند فكر كنیم و ثمره آنها را مورد ارزیابی قرار دهیم قبل از مطرح كردن آنها، از طرح این نوع پرسش ها منصرف می شویم. پرسش- هايي هم كه درباره تعداد روزهاي ايام فاطمیه و سوالاتي از اين قبيل مطرح مي شود، نيز جزء مواردي هستند كه ثمره اي در پاسخ دادن به آنها حاصل نمى- شود.

حال فرض بفرمایید كه با دلائل متقن اثبات شود كه مثلاً فلان روز، سالروز شهادت حضرت فاطمه سلام- الله علیها می باشد، باز هم خللی در حركت های فرهنگی مراكز دینی ایجاد نمی شود، زيرا زمينه به وجود آمدن روزهايي به عنوان ايام فاطمیه، به خاطر زنده نگهداشتن فرهنگ فاطمی بوده و مجالس گوناگون مذهبی هم به فراخور امكانات و شرایط مخصوص به خود بین این دو تاریخ معتبر كه از روایات صحیحه استفاده می شود؛ عده اي روزهاي ابتدايي نزديك به شهادت اول را مثلاً پنج روز يا ده روز را به برگزاري مجالس وعظ و عزاداري مي پردازند و عده اي هم با توجه به شرايط خاص خود ترجيح مي دهند روزهاي فاطمیه دوم را انتخاب كنند و برخي هم به زنده نگهداشتن هر دو روز مي پردازند.

پس كساني كه به زنده نگهداشتن ايام فاطمیه اول و دوم مي پردازند چنين دغدغه اي ندارند كه مثلاً 20 روز براي حضرت عزاداري كنند يا كمتر يا بيشتر، بلكه هدف از تشكيل چنين مجالسي فهم و نشر فرهنگ فاطمي مي باشد كه اين موضوع اختصاص به ايام فاطمیه اول يا دوم ندارد و ما بايد به اميد روزهايي تلاش كنيم كه همه ايام ما «علوي»، «فاطمی»، «حسینی» شوند.

به دوستانی كه چنین سوالاتی را مطرح می كنند (به انگیزه های گوناگون كه ممكن است برخی مغرضانه باشد، كار نداریم.) عرض می كنیم، ما درصدد اثبات این نیستیم كه ثابت كنیم این ایام شرعی هستند یا نیستند؟ و شایسته بود اگر قرار بود سوالی هم مطرح شود، این سوال را مطرح می كردیم كه: ایا اقتدا و توسل به حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها از نظر شرع جایز است یا نه؟

كه در ادامه سعی می كنیم پاسخ كوتاهی به این پرسش ارائه كنیم.

از آنجایی كه مبنای عمل مسلمانان بر اساس معارف و دستورات قرآن و پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و جانشینان او از خاندانش می باشد، بنابراین قول، عمل و تقریر پیامبر و اهل بیت علیهم السلام، دلیل شرعی در اثبات جواز یك عمل می باشد. به عبارت دیگر یكی از راههای اثبات جواز عمل به یك كار می تواند عمل كردن یكی از معصومین علیهم السلام به آن باشد زیرا در منابع اسلامی عمل كردن به سیره و روش معصوم كه از جانب خداوند منصوب شده است حجیت دارد.

به طوری كه در مورد پیامبر گرامی اسلام در قرآن آمده كه ایشان اسوه حسنه، براي بشريت هستند و لذا تمسك به سيره ايشان و جانشينانش روش حسن مى- باشد.

در كتاب ریاحین الشریعه در مورد سیره حضرت امام باقر علیه السلام آمده كه هرگاه تب بر حضرت غلبه می كرد، آب سرد بر خود می ریخت، و با صدای بلند به طوری كه هركس در خانه بود، صدای آن حضرت را می شنید، می فرمود: یا فاطمه بنت محمد (صلی الله علیه و آله).

علامه مجلسی در این رابطه فرموده است: شاید حضرت باقر علیه السلام در موقع تب، مادرش فاطمه سلام الله علیها را صدا می زده برای استشفاء كه خداوند متعال به جهت این توسل او را شفا دهد. پس همانطور كه مشهود است، اصل توسل به حضرت صدیقه طاهره فاطمه زهراء سلام الله علیها از سوی امام معصوم امری پسندیده و شرعی بوده است.

و بهتر است به جاي اينكه روي تعداد ايام فاطمیه بحث كنيم با تأسي به امام معصوم خود در دارالشفاي فاطمه به درمان دردهاي عقيدتي، عملي خود در زندگي فردى، اجتماعی بپردازیم و سعی در غنا بخشیدن به مجالس در جهت اهداف الهی آن حضرت باشیم.

از انس بن مالك نیز روایت شده روزی پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله با ما نماز صبح به جا آورد و پس از فراغت از نماز روی مباركش را به سوی ما گردانید و فرمود: ای جماعت مسلمانان هركس كه آفتاب را از دست بدهد پس باید به ماه تمسك جوید و در فقدان ماه دست به دامان زهره شود و اگر زهره را نیابد به دو ستاره فرقدان پناه آورد. از پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله سوال شد كه یا رسول الله مقصود از آفتاب و ماه و زهره و فرقدان (دو ستاره نورافشان) چیست؟ فرمود: من آفتابم، علی ماه، فاطمه زهره، و دو ستاره، حسنین هستند؛ آنان با كتاب خدا دو دستاويز بشرند و هماره به هم پيوسته اند و هرگز از يكديگر جدا نمى- شوند تا در كنار حوض كوثر به من ملحق شوند.

غفلت ها:

در زمانه ای واقع شده ایم كه به عصر فضا، عصر اتم، عصر فن آوری اطلاعات، عصر جهانی شدن و عصر اندیشه ها مرسوم است. اما با همه این پیشرفت ها، نه تنها شاهد رشد انسان و كمالات انسانی نبوده ایم، بلكه شاهد بروز جهالت دومی هستیم، كه به مراتب از دوران جهالت اول، انسان را بیشتر از اهداف بزرگ الهی دور ساخته است.

زمانی چنگیزها و آتیلاها برای ارضای مقاصد شیطانی و نفسانی خود به كمك اسب و شمشیر بر سر ملت های مظلوم حمله می كردند، امروز هم شارون ها و بوش ها با هواپیماهای جنگنده و هزاران بمب اتمی قصد دارند خود را به جهان تحمیل كنند. با این تفاوت كه چنگیز وقتی به كشور متمدن و اسلامی ایران حمله كرد شعار نجات مردم ایران را از دست حاكمان وقت را بهانه حمله خود نكرد، اما امروز جانشينان چنگيز با بهانه آزادى، دفاع از حقوق بشر، خانه فلسطینی را بر سرش خراب می كنند، به بهانه نجات مردم عراق از دست صدام، منابع ملی و عرض و ناموس مسلمین را مورد تعرض قرار می دهند.

در این زمانه كه حرفها زیبا و عملها زشت است به كه پناه ببریم؟ به قوم مرحوم سهراب سپهرى: «چشمها را باید شست، جور دیگر باید دید.»

پیامبر عظیم الشأن اسلام صلی الله علیه و آله در مقاطع مختلف از جمله حدیثی كه در پایان بخش قبل گذشت، ما را و تمام بشریت را برای همیشه تاریخ به تمسك جستن به قرآن و اهل بیت علیهم السلام رهنمون فرموده اند، مجالس اهل بیت علیهم السلام و همچنین مراسمی كه در پاسداشت فداكاری بانوی دو عالم و تجلیل از ایشان در راه گشودن راه حق برای پیمودن حقیقت جویان، هرساله برگزار می شود نیز باید در جهت حركت در مسیر قرآن، اهل بیت علیهم- السلام باشد كه ثمره اين مجالس هدايت مسلمين و پيدا كردن جايگاه آنها در تمامي مراحل زندگي اعم از زندگي فردى، اجتماعى، سياسى، اقتصادی خواهد بود.

منابع و مآخذ:

1- در تهيه بخش اول اين نوشتار از مطلب فاطمیه اول يا دوم؟ مندرج در ماهنامه مذهبی هیئت (پیش شماره ششم، جمادی الاول 1423، ص 2) استفاده شده است.

2- ریاحین الشریعه، ج 2، ص 119،.

3- فاطمه الزهرا، علامه امينى، با مقدمه، پاورقی و تعلیقات، محمد اميني نجفى، ص 168. (به نقل از ابواسحاق ثعلبی در عرائش).

پر پر شدن ياس بوستان حضرت رسول(ص)؛ عصاره عصمت؛ آيينه پاکی؛ شافع محشر؛ صديقه کبری ؛ حضرت فاطمه زهرا (س) بر مسلمانان و رهروان آن حضرت تسليت باد .

حضرت امام

حضرت امام خمینی رحمه‏الله در توصیف کمالات والای عرفانی و الهی حضرت صدیقه طاهره می‏فرمایند: «تمام ابعادی که برای زن متصوّر است و برای یک انسان متصوّر است، در فاطمه زهرا علیهاالسلام جلوه کرده و بوده است. یک زن معمولی نبوده است؛ یک زن روحانی، یک زن ملکوتی، یک انسان به تمام معنا انسان [بوده] تمام نسخه انسانیت، تمام حقیقت زن، تمام حقیقت انسان [است]. او زن معمولی نیست او موجودی ملکوتی است که در عالم به صورت انسان ظاهر شده است... تمام هویّت‏های کمالی که در انسان متصوّر است و در زن تصوّر دارد، تمام در این زن است... زنی که تمام خاصّه‏های انبیا در اوست؛ زنی که اگر مرد بود، نبیّ بود؛ زنی که اگر مرد بود به جای رسول اللّه بود... انسانی است به تمام معنی انسان، زنی است به تمام معنی زن. صدیقه طاهره... از مرتبه طبیعت شروع کرده است [و] حرکت کرده است؛ حرکت معنوی با قدرت الهی، با دست غیبی. با تربیت رسول الله صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم مراحل را طی کرده است تا رسیده است به مرتبه‏ای که دست همه از او کوتاه است...».

مقام معظّم رهبری

مقام معظّم رهبری حضرت آیت‏الله خامنه‏ای در عباراتی این‏گونه به توصیف حضرت فاطمه علیهاالسلام می‏پردازند: «قلب این زن حکیمه و این زن عالمه و این زن محدثّه و این زنی که با عوالم غیب ارتباط داشت و این زنی که فرشتگان با او حرف می‏زدند، آن‏چنان به عوالم مُلک و ملکوت روشن بود که قلب علی علیه‏السلام و قلب پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله‏وسلم . این زن با همه ظرفیّت و با آن مقام شامخ پشت امیرالمؤمنین علیه‏السلام مثل کوه ایستاد و تا زنده بود در همه مراحل زندگی با تمام وجود از امیرالمؤمنین علیه‏السلام و از مقام ولایت دفاع کرد. علاّمه مجلسی می‏گوید: بزرگان فُصَحا و بُلَغا از علوّ کلمات و مضامین ظاهر و باطن کلمات خطبه‏ای که زهرا علیهاالسلام در مسجد مدینه ایراد کرد، انگشت تعجّب به دندان گزیدند... فاطمه زهرا علیهاالسلام با آن حال غم و اندوه به مسجد رفت و ارتجالاً و بدون اینکه قبلاً آن را تنظیم کرده باشد [آن را] بر زبان جاری کرده است. آن بیان حکیمانه و آن ارتباط با غیب و آن ظرفیت والا و بالا و آن نورانیّت قلب و بیان را همه و همه، یکسره در راه خدا خرج کرده است».

بررسی سیره معصومین (ع) در راستای حفظ ارزش‏های اصیل اسلامی از مواردی است که علاوه بر هدایت و نجات انسان‏ها، نقش قابل تأمّلی را در حفظ آرمان‏های جامعه مسلمین ایفا می‏کند.

از این رو آن بزرگواران در طول حیات خویش حضور در صحنه را مسؤولیتی مهم از جانب خدای سبحان می‏دانستند.

با غروب غمبار خورشید فروزان رسالت در 28 صفر سال دهم هجری، سیاهی غصب حق و غبار غربت اندیشه‏های خردورزان را آزار می‏داد به گونه‏ای که کم‏تر کسی یارای حضور در صحنه اعتقادی و دفاع در عرصه سیاسی را در خود می‏دید، امّا در این میان بانوی بزرگ اسلام حضرت فاطمه زهرا(س) برتر از هزاران مرد قدرتمند، بیرق باورهای تابناک آسمانی و علم پیکار با سران ظلم و غصب و غارت را بر دوش گذاشت تا هدایت نبوی و سعادت علوی را پاس بدارد و به گوش آیندگان برساند. زهرای اطهر(س) در برابر جریاناتی که بعد از رحلت رسول مکرّم اسلام به وجود آمد، ساکت ننشست و دست به مبارزه سیاسی زد و با سخنرانی‏های افشاگرانه به بیان ماهیّت غاصبان خلافت و مصیبت‏های وارده توسط آن‏ها پرداخت.

گرچه دوران حیات ریحانه محمدی پس از ارتحال پیامبر اکرم(ص) بسیار کوتاه بود، امّا خط مشی سیاسی آن حضرت در طول حیات نشان می‏دهد که موضع‏گیری اش معقول‏ترین و پسندیده‏ترین روش ممکن بود و هرگونه حرکت و موضع‏گیری دیگری غیر از آن ممکن بود ضربات جبران ناپذیری بر پیکر اسلام وارد سازد.

در این نوشتار به خطوط برجسته حرکت و موضع‏گیری سیاسی صدّیقه کبری(س) به عنوان شاخصه‏های آموزنده اشاره می‏شود. امید است که مورد توجه و عنایت پویندگان راه رسالت و ولایت قرار گیرد.

آيت الله جوادي آملي   

بي شک شخصيّت والاي حضرت فاطمه  زهرا(س) چه در بخش هاي اجتماعي و مبارزاتي عصر حيات پيامبر اسلام (ص) و پس از آن و چه در جنبه هاي ملکوتي و معنوي ، کهکشاني بي مثال و منظومه اي دست نيافتني است .

مبارزات مدّبرانه آن حضرت با انحرافات جامعه اسلامي پس از رحلت پيامبر اکرم (ص) از يک سو و عظمت روحي آن بانوي نمونه که عقول بشر را از درک گنجينه  کوثر، ناتوان ساخته است از سوي ديگر ، بر تکريم هر چه بيشتر ايام سوگواري فاطميه گواه است .

به اين مناسبت شعاعي از کهکشان پر فروغ فاطمي را در زلال معرفت يکي از دلدادگان کوثر قرآن » آيت الله جوادي آملي »  به تماشا مي نشينيم .

تمامی ستارگان برخاک افتاده نام‌و نشانی برمزار خویش دارند، "مدینه‌النبی" "بقیع"، "نجف"، "مشهد الرضا"، "کربلا"، اما نام مزار مادر دلهای بیقرار ما کجاست که همچنان ناپیداست و با هزاران فانوس اشک هم نمی‌توانیم سراغ آن را بگیریم.

شانه بر دیوار محکم کرده و سر را به در

وای اگر دستی بکوبد کوبه ی در را به در

مثل گل در دست طوفان تکه تکه بسته است

چادری از باغ میخک های پرپر را به در

شانه دیوار از یک سو و باد از یک طرف

میخ کرده بال های این کبوتر را به در

در، دهانش از شگفتی باز مانده گوییا

مو به مو گفته است پهلو حرف آخر را به در

خون تراوش کرده و حک کرده با خطی درشت

حرفهای آتشین نام مادر را به در

باز خواهد شد پس از این از سر شرمندگی

هر زبانی تا بگوید نام حیدر را به در

مهدی رحیمی

فاطمه(س)؛ مدافع حریم ولایت

شفاعت فاطمه زهرا سلام الله علیها

سید عبدالرسول علم الهدی

مسأله شفاعت، چيزى است كه ريشه ى قرآنى و حديثى داشته و ضرورت مذهب به حساب مى آيد. بنابراين، يكى از شفعاى روز قيامت- آن هم در حد وسيع- حضرت فاطمه ى زهرا عليهاالسلام مى باشد.
روزى سلمان به پيامبر صلى اللَّه عليه و آله خدا گفت: اى مولاى من! تو را سوگند به خدا، از عظمت فاطمه عليه السلام در روز قيامت تعريفى بفرماييد.
پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله با تبسم رو به سلمان كرد و فرمود: سوگند به آن آفريدگارى كه جانم در دست اوست، فاطمه عليهاالسلام را در آن روز بر ناقه اى از ناقه هاى بهشت سوار مى كنند، جبرئيل و ميكائيل به ترتيب از راست و چپ او حركت مى نمايند. اميرالمؤمنين پيشاپيش و حسن و حسين از پشت سر، وى را همراهى مى كنند، تا بدين طريق فاطمه عليهاالسلام از پل صراط مى گذرد و پس از گفتگوهاى زياد، آنگاه خطاب مى رسد: فاطمه! هرچه مى خواهى بخواه. دخترم عرض مى كند:
اسئلك ان لاتعذب محبى، و محبى عترتى بالنار، فيوحى اللَّه اليها: يا فاطمه! و عزتى و جلالى و ارتفاع مكانى، لقد آليت على نفسى من قبل ان اخلق السموات و الارض بالفى عام ان لااعذب محبيك و محبى عترتك بالنار. (سفينه البحار، ج 2، ص 375)
بار الهى! از تو مى خواهم علاقه مندان خود و فرزندانم حسن و حسين را در آتش مسوزان. خطاب مى رسد: يا فاطمه! سوگند به عزت و جلالم، دو هزار سال پيش از خلق آسمانها و زمين، بر خودم لازم كرده ام كه اين حاجت تو را برآورم.